Fransızcadan Türkçeye geçen ve Fransızca Türkçe ortak olarak kullandığımız kelimeler hangileri?

Dünyada yaklaşık 200 milyon insan tarafından konuşulan Fransızca, yüzyıllar boyunca pek çok dili etkilemiştir. Latince dilinin ayrılan kollarından biri olan bu aşkın ve sanatın dili, sahip olduğu köklü geçmiş sayesinde pek çok coğrafyada konuşulmuş, pek çok dilden ödünç kelimeler almış, pek çoğunu da ödünç kelimeler vermiştir. Yoğun bir etkileşim halinde olduğu diller arasında Türkçe de ön sıralarda gelmektedir. İki dil arasındaki bu etkileşim Tanzimat dönemindeki batılılaşma sürecinde ülke aydınlarının çevirileriyle en yoğun dönemini yaşamış ve bunun sonucunda Türkçeye Fransızcadan binlerce kelime geçmiştir. Kaynaklara göre sözlüğümüzde yer alan yaklaşık 5 bin Fransızca kelime vardır. 

 “Transparan” Nedir?

Fransızca yazım şekli “transparent” olan bu kelime “şeffaf” anlamına gelmektedir. Kökeni latince “transparere” kelimesinden gelen bu isim, “içinden öbür tarafı görünmek” anlamına gelen “parare” fiilinin türetilmiş halidir. Türkçemizde de aynı anlamı taşırken Fransızcadan Türkçeye geçmiş kelimeleri tanımlamak için de kullanılır. Sözlüğümüzde yer alan Fransızca kökenli binlerce sözcüğü “transparan kelime” olarak sınıflandırabiliriz.

Türkçeye Geçmiş Transparan Kelimeler Nelerdir?

Günlük hayatın içinde de sıklıkla kullandığımız birçok kelime transparandır. Pek çoğu orijinal dilindeki telaffuzu ve anlamı koruyarak dilimize geçse de bazı istisnalar mevcuttur. Bu kelimelere şöyle örnekler verebiliriz:

Alyans: Fransızca yazımı “l’alliance” olan bu sözcük Fransızcada da benzer anlamı taşımaktadır. Sözlük anlamı “evlenme; dünürlük; nişan yüzüğü; birleşme, bağlaşma, ittifak” anlamlarına gelen kelimenin okunuşu orijinal dilde de “alyans” şeklindedir. Fransızcadaki yaygın kullanımı “birleşme” anlamındadır.

Balkon: Kökeni “le balcon” şeklindedir. Sözcük anlamı “seyirlik, balkon”dur. Okunuşu da anlamı da Türkçeye olduğu gibi aktarılmıştır.

Defile: Yabancı dil yazımı “le défilé”dir. “Dar geçit, boğaz, geçit töreni, defile” anlamlarına gelir. Anlamı ve okunuşu olduğu şekliyle Türkçeye geçmiştir. Fransızcadaki yaygın kullanımı “geçit” anlamındadır.

Egoist: Fransızca yazımı “égoïste” şeklindedir. Anlamı “bencil” demektir. Okunuşu Türkçeye olduğu gibi geçse de anlam farklılığı oluşmuştur. Türkçede “kendini beğenmiş anlamına gelen bir sıfat olarak karşımıza çıkar.

Fakülte: Orijinal yazımı “la faculté”dir. Sözlük anlamı “yeti, meleke; özellik; yetki; fakülte »dir. Okunuş ve anlam itibariyle Türkçeye birebir geçmiştir.

Karakter: Fransızcadaki anlamı “nitelik, vasıf, karakter, benlik” olan ve “caractère » şeklinde yazılan bu kelime de olduğu gibi Türkçeye geçmiştir.

Lise: Orijinal yazımı “le lycée” şeklindedir. Fransızcadaki okunuşu ve sözlük anlamı Türkçedekiyle aynıdır.

Mağaza: Fransızca yazımı “le magasin” ve telaffuzu “lö magazen” şeklindedir. Her iki dildeki anlamı da aynıdır.

Şoför: Fransızcada “le chauffeur” olarak yazılır. “Ateşçi, şoför” anlamlarını karşılar. Telaffuzu Türkçede söylendiği gibidir.

Bu listeye binlerce daha kelime dahil edebiliriz. İnsana ait olan her şeyin değişim ve gelişim içinde olması gibi dil de sürekli bir değişim halindedir. Günümüz teknolojisi sayesinde diller arasındaki iletişim de günden güne artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda transparan kelimelerin artışına şahit olacağız.

A’dan Z’ye kapsamlı bir liste:

abajur-abat-jour

abaküs-abacus

abiye-habillé

ablatif-ablatif

abone-abonné

adaptasyon-adaptation

adres-adresse

agnostisizm-agnosticisme

akasya-acacia

akor-accord

akrobat-acrobate

aksan-accent

aktinyum-actinium

aktris-actrice

aktör-acteur

aktüel-actuel

akvaryum-aquarium

albatros-albatros

albüm-album

alfabe-alphabet

alfabetik-alphabétique

algoritma-algorithme

alkol-alcool

alkolik-alcoolique

alkolizm-alcoolisme

alman-allemand

alo-allô

alyans-alliance

alüminyum-aluminium

amatör-amateur

ambargo-embargo

ambulans-ambulance

amerikan-américain

amfibik-amphibique

amip-amibe

amiral-amiral

amper-ampère

ampul-ampoule

anakronizm-anachronisme

ananas-ananas

anarşi-anarchie

anatomik-anatomique

anemi-anémie

animizm-animisme

anjiyo-angiographie

anjiyografi-angiographie

anket-enquête

ansiklopedi-encyclopédie

antibiyotik-antibiotique

antilop-antilope

antioksidan-antioxydant

antrepo-entrepôt

anyon-anion

anüs-anus

aort-aorte

apandisit-appendicite

ar-are

argo-argot

argon-argon

aromatik-aromatique

arpej-arpège

arsenik-arsenic

artrit-arthrite

arşiv-archives

as-as

asansör-ascenseur

aseton-acétone

asimptot-asymptote

asistan-assistant

asit-acide

astronomi-astronomie

astronot-astronaute

astım-asthme

ateist-athéiste

ateizm-athéisme

atmosfer-atmosphère

atom-atome

avantaj-avantage

avantür-aventure

avukat-avocat

azot-azote

bale-ballet

balon-ballon

bandaj-bandage

bank-banc

banliyö-banlieue

baraj-barrage

barbar-barbare

baryum-baryum

baz-base

bej-beige

berilyum-béryllium

bermuda-bermuda

beton-béton

biberon-biberon

biftek-bifteck

bikini-bikini

bisiklet-bicyclette

bisküvi-biscuit

biyoloji-biologie

bizmut-bismuth

bluz-blouse

boks-boxe

boksör-boxeur

bor-bore

botanik-botanique

brom-brome

broş-broche

buton-bouton

bürokrasi-bureaucratie

bürokrat-bureaucrate

büst-buste

bütan-butane

büz-buse

ceket-jaquette

daktilo-dactylo

dans-danse

deizm-déisme

dekar-décare

demokratik-démocratique

deplasman-déplacement

depo-dépôt

depresif-dépressif

depresyon-dépression

desibel-décibel

determinizm-déterminisme

dezenfektan-désinfectant

diferansiyel-différentiel

dinamit-dynamite

dinozor-dinosaure

diplomatik-diplomatique

disiplin-discipline

diskotek-discothèque

disprosyum-dysprosium

diyabet-diabète

diyalog-dialogue

diyapazon-diapason

doktor-docteur

dosya-dossier

dublör-doubleur

düalizm-dualisme

düet-duet

dük-duc

dünit-dunite

düşes-duchesse

egoizm-égoïsme

ekinoks-équinoxe

ekler-éclair

ekran-écran

ekvator-équateur

elektrik-électrique

elektromanyetizma-électromagnétisme

elektron-électron

elips-ellipse

embriyo-embryon

emperyalizm-impérialisme

endüstri-industrie

enerji-énergie

enfeksiyon-infection

enflasyon-inflation

enformasyon-information

enjektör-injecteur

ensest-inceste

enstrümantal-instrumental

entegrasyon-intégration

entelektüel-intellectuel

enteresan-intéressant

entomoloji-entomologie

epe-épée

eroin-héroïne

erotik-érotique

etik-éthique

etiket-étiquette

etimoloji-étymologie

etnik-ethnique

fakülte-faculté

far-phare

far-fard

fayton-phaéton

faşist-fasciste

federasyon-fédération

feminizm-féminisme

festival-festival

fetiş-fétiche

fibrinojen-fibrinogène

figüran-figurant

film-film

filozof-philosophe

final-final

fizik-physique

fizyoloji-physiologie

flor-fluor

flu-flou

fok-phoque

fondöten-fond de teint

fonksiyon-function

fosfor-phosphore

fosil-fossile

fotokopi-photocopie

fotoğraf-photographe

fragman-fragment

frambuaz-framboise

frekans-fréquence

fren-frein

fresk-fresque

fötr-feutre

füze-fusée

gadolinyum-gadolinium

gaf-gaffe

galaksi-galaxie

galoş-galoche

galyum-gallium

gamet-gamète

gar-gare

garanti-garantie

garson-garçon

gayzer-geyser

gen-gene

geometri-géométrie

germanyum-germanium

gitar-guitare

gişe-guichet

gondol-gondole

goril-gorille

gramer-grammaire

gri-gris

gril-grille

grip-grippe

grup-groupe

halüsinasyon-hallucination

hektar-hectare

helikopter-hélicoptère

helyum-hélium

hemofili-hémophilie

hepatit-hépatite

heteroseksüel-hétérosexuel

hidrat-hydrate

hidrojen-hydrogène

hiperbol-hyperbole

hipermetrop-hypermétrope

hitit-hittite

hititoloji-hittitologie

holmiyum-holmium

homonim-homonyme

homoseksüel-homosexuel

idealist-idéaliste

idealizm-idéalisme

ideoloji-idéologie

indiyum-indium

integral-intégral

iridyum-iridium

ironi-ironie

iskelet-squelette

iterbiyum-ytterbium

itriyum-yttrium

japon-japon

jargon-jargon

jartiyer-jarretière

jelatin-gélatine

jenerasyon-génération

jeoloji-géologie

jorjet-georgette

judo-judo

kabin-cabine

kabine-cabinet

kablo-câbleau

kadmiyum-cadmium

kafein-caféine

kalibre-calibre

kalomel-calomel

kalori-calorie

kalsiyum-calcium

kanal-canal

kanguru-kangourou

kano-canot

kanser-cancer

kantin-cantine

kapüşon-capuchon

karakter-caractère

karamel-caramel

karbon-carbone

kare-carré

kariyer-carrière

karne-carnet

kartograf-cartographe

kartografi-cartographie

kartpostal-carte postale

kastanyet-castagnette

katakulli-fait accompli

katalog-catalogue

katamaran-catamaran

katedral-cathédrale

kategori-catégorie

katyon-cation

kavalye-cavalier

kazak-casaque

kinematik-cinématique

klavye-clavier

klima-climat

klitoris-clitoris

klor-chlore

klorofil-chlorophylle

klostrofobi-claustrophobie

kobalt-cobalt

kobra-cobra

kod-code

kolektif-collectif

kolye-collier

komedi-comédie

komik-comique

komünizm-communisme

kondom-condom

konferans-conférence

kongre-congrès

konser-concert

kontes-comtesse

koridor-corridor

korse-corset

korvet-corvette

kosinüs-cosinus

kravat-cravate

krep-crêpe

kripton-krypton

kriter-critère

kriz-crise

krizantem-chrysanthème

krom-chrome

kromozom-chromosome

kronometre-chronomètre

külot-culotte

kült-culte

kültür-culture

kürtaj-curetage

lazer-laser

levye-levier

lig-ligue

liret-lirette

lise-lycée

lityum-lithium

lorentiyum-lawrencium

lökoplast-leucoplaste

madam-madame

magnezyum-magnésium

makyaj-maquillage

manda-mandat

manganez-manganèse

maraton-marathon

marmelat-marmelade

masaj-massage

maske-masqué

maskulen-masculin

mastürbasyon-masturbation

mayo-maillot

mayonez-mayonnaise

mazoşizm-masochisme

melankolik-mélancolique

mersi-merci

mesaj-message

metot-méthode

metrdotel-maître d’hôtel

metre-mètre

metres-maîtresse

migren-migraine

mikroorganizma-microorganisme

mikrop-microbe

mikroskop-microscope

milimetre-millimètre

milyarder-milliardaire

milyoner-millionnaire

misket-mousquet

mistik-mystique

mistisizm-mysticisme

misyon-mission

miyop-hypermétrope

model-modèle

modernizm-modernisme

molibden-molybdène

monarşi-monarchie

morfin-morphine

mors-morse

müge-muguet

müze-musée

müzikal-musical

müzisyen-musicien

narkotik-narcotique

neon-néon

nikel-nickel

niyobyum-niobium

noel-noël

nosyon-notion

nöron-neurone

nükleer-nucléaire

ofis-office

oje-onglé

oksijen-oxygène

oligarşi-oligarchie

omlet-omelette

organizasyon-organisation

orgazm-orgasme

otel-hôtel

otizm-autisme

oto-auto

otobüs-autobus

otogar-autogare

otostop-autostop

paladyum-palladium

pantalon-pantalon

pantolon-pantalon

papyon-papillon

parabol-parabole

paradoks-paradoxe

paranoya-paranoïa

parti-partie

pasaport-passeport

patoloji-pathologie

patron-patron

pelerin-pèlerine

pelikan-pélican

peron-perron

personel-personnel

pijama-pyjama

pipet-pipette

piramit-pyramide

piton-python

piyon-pion

plaj-plage

plastik-plastique

platform-plate-forme

polen-pollen

polis-police

polonez-polonaise

popüler-populaire

potasyum-potassium

pozisyon-position

pozitif-positif

prens-prince

prensip-principe

prezervatif-préservatif

primitif-primitif

profesyonel-professionnel

profiterol-profiterole

program-programme

prostat-prostate

provokasyon-provocation

psikiyatr-psychiatre

psikiyatrist-psychiatriste

psikolog-psychologue

psikoloji-psychologie

psikoterapi-psychothérapie

puan-point

puding-pudding

pünez-punaise

raket-raquette

randevu-rendez-vous

rapor-rapport

ray-rail

reaksiyon-réaction

reaktif-réactif

referandum-référendum

reklam-réclame

ritüel-rituel

rodyum-rhodium

roman-roman

romantik-romantique

rubidyum-rubidium

ruj-rouge

rumen-roumain

rutenyum-ruthénium

röportaj-reportage

röpörtaj-reportage

saksafon-saxophone

sandal-sandale

sandalet-sandalette

seans-séance

sekreter-secrétaire

seks-sexe

sektör-secteur

selenyum-sélénium

sembol-symbole

senaryo-scénario

sendika-syndicat

sendrom-syndrome

sentaks-syntaxe

seramik-céramique

sezon-saison

silisyum-silicium

sinema-cinéma

sinematograf-cinématographe

sinüs-sinus

sirk-cirque

sismik-sismique

sistemik-systémique

site-cité

sitoloji-cytologie

skandal-scandale

skandiyum-scandium

sodyum-sodium

sos-sauce

sosis-saucisse

sosyal-social

sosyoloji-sociologie

spor-sport

spor-spore

stat-stade

strateji-stratégie

stronsiyum-strontium

strüktür-structure

süje-sujet

sümeroloji-sumerologie

süper-super

süperpozisyon-superposition

sürpriz-surprise

sütyen-soutien-gorge

tablo-tableau

tanjant-tangent

taşeron-tâcheron

teist-théiste

teizm-théisme

teknetyum-technétium

teknoloji-technologie

teknolojik-technologique

telefon-téléphone

teleskop-télescope

televizyon-télévision

tendon-tendon

teorem-théorème

teori-théorie

terbiyum-terbium

terörist-terroriste

terörizm-terrorisme

tipik-typique

tipografi-typographie

tirbuşon-tire-bouchon

titan-titane

totem-totem

trafik-trafic

travma-trauma

tren-train

trigonometri-trigonométrie

tulyum-thulium

turist-touriste

tuvalet-toilette

türban-turban

valiz-valise

vampir-vampire

vanadyum-vanadium

veteriner-vétérinaire

vitrin-vitrine

vize-visa

volkan-volcan

zirkonyum-zirconium

çek-tchèque

çeçe-tsé-tsé

üniversite-université

şampanya-champagne

şampiyon-champion

şef-chef

şizofreni-schizophrénie

şömine-cheminée

şövalye-chevalier

Yağmur Özkat

İlginizi çekebilir:

Lingopia olarak Fransızca çeviri gibi hizmet taleplerinde simultane çeviri ve yazılı çeviri hizmetleri sunuyoruz. Bu gibi yazıları desteklemek için lütfen mesleğimizi anlatan Simultane Çeviri sayfamıza da göz atın!

× İletişim